Từ ý niệm Educare đến mô hình Nhà văn hóa Frölunda

Bài viết này được giới thiệu tại hội thảo khoa học “Trung tâm Học tập Cộng đồng ở Hà Giang, Thực trạng và Giải pháp phát triển” diễn ra ngày 29/3/2017 tại thành phố Hà Giang. Bản quyền thuộc về tác giả. Tác giả không chia sẻ danh mục tài liệu tham khảo trong bài viết này.

Frölunda Kulturhus là nhà văn hóa cộng đồng lớn nhất Gothenburg, đồng thời là nơi tọa lạc của thư viện cộng đồng lớn thứ nhì thành phố, là Thư viện Quốc gia về nhà hát múa rối và hoạt hình.

Như một cơ duyên, nơi tôi ở chỉ cách Frölunda Kulturhus chừng năm phút đi bộ, và vì thế gia đình tôi là những vị khách trung thành của không gian văn hóa tươi vui nhất Gothenburg. Khi chuẩn bị viết bài này, tôi đã có dịp trò chuyện với bà Annika Perfjell – Trưởng bộ phận Văn hóa & Truyền thông, và bà Susanna Månsby – Trưởng bộ phận Thư viện của Nhà văn hóa Frölunda.

Chính thức đi vào hoạt động năm 1980, Nhà văn hóa Frölunda được gọi là “điều tuyệt vời nhất ở Frölunda”, một dự án mà ngân sách đầu tư đã được sử dụng hết sức hiệu quả. Là một trung tâm văn hóa cộng đồng, Frölunda Kulturhus chào đón và bảo đảm nhu cầu nâng cao tri thức, thể chất, giao lưu và giải trí của tất cả mọi người. Khu vực bãi cỏ và vườn cây được dành cho các hoạt động vui chơi, thể dục và lớp học ngoài trời. Không gian trong nhà bao gồm các khu chức năng như: thư viện, cafe, nhà hát, rạp phim, phòng họp và hội thảo, phòng triển lãm, trung tâm tư vấn sức khỏe và đời sống, phòng học các bộ môn nghệ thuật và kỹ thuật, bể bơi, phòng trị liệu, phòng tập thể hình, phòng thể thao, nhà thi đấu, v.v.

Tại đây, bất cứ ai cũng có thể dễ dàng tìm thấy niềm vui thích nào đó. Người ta có thể đến xem hát và được tham gia dàn đồng ca, xem nhảy và được học nhảy, xem kịch và được học diễn kịch, xem trưng bày tranh, học vẽ tranh và thậm chí được trưng bày cả bộ sưu tập tác phẩm của mình. Những người có nhu cầu rèn luyện sức khỏe có thể tham gia hoạt động thể chất từ đi bộ dã ngoại cho đến tập thể hình, từ bơi lội đến bóng đá bóng rổ, từ thể thao vận động đến khí công và yoga, học cách trở nên năng động hoặc giúp cơ thể nghỉ ngơi khi mình bị ốm. Không gian văn hóa và thể chất này còn rất khuyến khích mọi người tham gia cùng người thân và bè bạn hoặc theo nhóm – một lối sống mà người Thụy Điển hết sức trân trọng. Hầu hết các hoạt động diễn ra tại đây đều là miễn phí hoặc tính phí rất thấp để không ai phải cân nhắc về ngân sách so với những lợi ích mà họ có được.

Trong khuôn khổ tham luận này, tôi sẽ điểm qua một vài chương trình, dịch vụ hiện có tại Nhà văn hóa Frölunda đặc biệt cho trẻ em và thanh thiếu niên. Qua đó, chúng ta có thể nhận thấy mối liên hệ chặt chẽ giữa một mô hình trung tâm văn hóa cộng đồng và một quan điểm giáo dục mang tầm quốc gia. Sự hiện diện dễ nhận thấy nhất của tinh thần Educare là ở khu vực thư viện dành cho những vị khách từ 1 đến 18 tuổi. Tại đây, trẻ em, thanh thiếu niên và các bậc phụ huynh có thể tìm thấy nhiều tư vấn hữu ích về những cuốn sách và phim ảnh hay, cách tìm sách phù hợp với lứa tuổi và nhu cầu của trẻ cũng như cách đọc sách hiệu quả. Bên cạnh việc thu nhận kiến thức qua những trang giấy và thước phim, trẻ em còn được gặp gỡ những “người thật việc thật” để nghe họ kể chuyện về nghề nghiệp của mình và được trả lời cho những thắc mắc của chúng. Mỗi tháng một lần, trẻ em dưới 6 tuổi và bố mẹ sẽ được tham gia Fredagsmys – một buổi vui chơi, đọc thơ, múa hát vào thứ Sáu cùng với bố mẹ tại góc thư viện này và hoàn toàn miễn phí.

Dịch vụ hỗ trợ học tập: Với bất cứ ai dưới 20 tuổi và đang học chương trình chính quy cấp 1 và cấp 2, Thư viện có một đội ngũ tình nguyện viên giỏi và nhiều kinh nghiệm để hướng dẫn làm bài tập về nhà. Trẻ em từ 3 đến 5 tuổi được tham gia miễn phí các nhóm nghe đọc truyện bằng tiếng Thụy Điển và nhiều ngôn ngữ khác phù hợp với nền tảng gia đình của trẻ. Học sinh ở tất cả các trường đều có thể tham gia những nhóm học toán do thư viện tổ chức. Bất cứ ai gặp khó khăn trong quá trình học ngôn ngữ đều có thể tìm thấy sự trợ giúp tại thư viện. Các nhóm hỗ trợ học tiếng Thụy Điển, các buổi “cafe ngôn ngữ” không chỉ dành cho người nước ngoài mà còn cho chính người bản xứ trước những kỳ thi tại trường học chính quy. Trẻ em ở tuổi mầm non có thêm công cụ hỗ trợ phát triển ngôn ngữ với tên gọi Babblarna – những video về một nhóm đồ vật vui nhộn đầy màu sắc giúp cho việc học nói trở thành một cuộc dạo chơi hấp dẫn. Babblarna được phát triển dựa trên Mô hình Can thiệp Ngôn ngữ Karlstad nổi tiếng thế giới của Thụy Điển.

Dịch vụ trợ giúp đặc biệt: Đứa trẻ nào cũng cần sách và có quyền tiếp cận sách, nhưng không phải mọi cuốn sách đều phù hợp với mọi đứa trẻ. Tủ sách Quả táo ra đời, giúp những trẻ em cần hỗ trợ đặc biệt có thể tìm thấy những cuốn sách giúp truyền cảm hứng học và đọc (ví dụ: truyện thiếu nhi in bằng chữ nổi, sách nói). Trẻ có thể mượn về nhà một chiếc “túi Quả táo” mà trong đó là cả một thế giới vui nhộn của sách, truyện và đồ chơi. Phụ huynh và những người làm trong lĩnh vực giáo dục đặc biệt cũng có thể tìm thấy những tư liệu về đối tượng trẻ em này để học cách chăm sóc chúng.

Nhà văn hóa và thư viện còn hợp tác với tổ chức Fröräldraföreningen för Dyslektiska Barn (FDB) – Hội cha mẹ có trẻ em mắc chứng khó đọc, giúp bảo đảm quyền lợi học tập và phát triển cho những đứa trẻ này. FDB là một hiệp hội quốc gia về người khuyết tật và có tầm ảnh hưởng lớn đối với các nhà hoạch định chính sách và cở sở giáo dục. Sự hợp tác này mang đến cơ hội kết nối giữa trẻ em, phụ huynh và trường học, cung cấp thông tin về những người gặp khó khăn về đọc và viết, tổ chức tư vấn chăm sóc trẻ em mắc chứng khó đọc. Cộng đồng được khuyến khích tham gia thành viên để đóng góp cho công tác hỗ trợ đối tượng trẻ em này. Ngoài khu vực quầy sách dành riêng cho những trẻ em mắc chứng khó đọc, tại thư viện còn có dịch vụ hỗ trợ những ai yêu thích hoặc buộc phải lựa chọn sách nói vì vấn đề sức khỏe. Các tư liệu sách nói không chỉ có mặt ở một căn phòng riêng mà còn được cập nhật trực tuyến dành cho những người dùng ứng dụng Legimus trên thiết các bị di động thông minh.

Dịch vụ cho thanh thiếu niên: Đó là phòng Point – một không gian với thiết kế trẻ trung và những bậc thang ngồi thư giãn dành cho lứa tuổi “teen” để chúng thậm chí có thể xem phim và ăn bỏng ngô tại đây. Ngoài những tư liệu đa phương tiện dành cho độ tuổi của mình, thanh thiếu niên từ 13 đến 18 tuổi còn được tham gia câu lạc bộ sách của giới trẻ, có trang blog chung mang tên Collaget để chia sẻ về trải nghiệm thư viện, và đặc biệt có riêng một khu thể chất và giải trí bên ngoài Nhà văn hóa Frölunda.

Tư vấn sức khỏe và đời sống: Nhà văn hóa và thư viện cũng hợp tác với Trung tâm tư vấn sức khỏe và đời sống Hälsoteket i Väster để tổ chức các buổi thuyết trình, khóa học, nhóm hội rèn luyện thể chất, tư vấn sức khỏe tâm sinh lý, giúp giảm nguy cơ của các bệnh liên quan đến thói quen sống không lành mạnh. Góc tư vấn nhỏ xinh của Hälsoteket đặt tại thư viện là nơi mà bất cứ ai, bất cứ khi nào cũng có thể ghé thăm để được tư vấn miễn phí về rất nhiều lĩnh vực trong đời sống như sức khỏe, giới tính, hôn nhân và gia đình, phát luật, v.v. Đối với riêng trẻ em, Hälsoteket tổ chức các hoạt động thể chất ngoài trời và hầu như trong mọi điều kiện thời tiết như: xe buýt thể thao dã ngoại cho trẻ 6 – 9 tuổi và 9 – 13 tuổi, các cuộc dã ngoại xe nôi cùng trẻ sơ sinh, tư vấn dinh dưỡng và giấc ngủ cho trẻ, massage cho trẻ sơ sinh, các buổi vui chơi dưới nước đặc biệt cho trẻ sơ sinh và trẻ mẫu giáo. Với thanh thiếu niên, Hälsoteket dành cho các bậc phụ huynh chương trình tư vấn về cách phát hiện dấu hiệu sử dụng các chất kích thích và biện pháp hỗ trợ để con em mình có lối sống lành mạnh, hoặc những phương pháp giúp trẻ em trong cùng gia đình biết yêu thương và chăm sóc nhau – nhất là khi một trong số chúng cần sự hỗ trợ đặc biệt.

Göteborg, 3/2017

Huong Bergström

Xem Phần 1 về sự ra đời của Educare tại Thụy Điển

Xem Phần 2 – Giá trị bền vững của Educare

Comments

comments

No Comments

Add a Comment

Your email address will not be published. Required fields are marked *