Ba Lan mùa không tuyết

Mùa thu năm trước, khi tôi bày tỏ ý định đi Ba Lan, cậu bạn thời Đại học của tôi giờ đang sống ở Warszawa nói: “Ba Lan thì có gì mà chơi, ở đôi ngày thôi, dành thời gian mà sang Hung.” Thế nhưng, chuyến đi “đôi ngày” ấy lại mang đến cho tôi thật nhiều cảm xúc.

Mùa thu châu Âu ở đâu cũng đẹp, nhưng Đông Âu có vẻ thỏa mãn túi tiền sinh viên của tôi hơn nhiều so với Bắc Âu nơi tôi đang học tập. Krakow, cùng với Warszawa, vẫn luôn là 2 trong số 10 thành phố rẻ nhất châu Âu. Bạn có thể tham khảo giá cả tại trang web numbeo.com để chuẩn bị cho chuyến đi của mình. Vào một ngày tháng 10, tôi đặt chân đến sân bay Warszawa-Frédéric Chopin. Có cả tàu hỏa và xe buýt (10-15 phút/ chuyến) từ sân bay về trung tâm Warszawa cách đó khoảng 10km và mất khoảng 45 phút. Taxi cũng không phải là một lựa chọn tồi, vì giá cả ở Ba Lan rất dễ chịu. Từ bến xe Metro Wilanowska, sau khoảng 5 tiếng đồng hồ, chiếc xe buýt Polskibus đỏ chói đưa Tôi đến bến xe Małopolski ở Krakow. Chuyến xe chạy suốt với giá vé khoảng 7.5 USD, và chỉ chấp nhận khách đã đặt vé trước.

Đồng tiền của Ba Lan là Zolty. 1 Zolty tương đương khoảng 0.256 USD. Tuy nhiên, tại các thành phố du lịch như Warszawa và Krakow, việc sử dụng đồng USD hay EUR và thẻ tín dụng là rất phổ biến.
Phương tiện di chuyển tiện lợi và rẻ nhất giữa Warszawa và Krakow là tàu hỏa. Tàu chạy từ nhà ga trung tâm Warszawa Centralna đến ga Kraków Główny với hành trình dài khoảng gần 3.5 tiếng và giá vé là 8.7 USD. Bạn cũng có thể chọn xe khách để tiết kiệm chi phí, nhưng hành trình sẽ kéo dài khoảng 5.5 giờ đồng hồ. Để di chuyển trong thành phố, bạn nên chọn xe buýt và tàu điện (tham khảo giá vé chính thức tại Warszawa: ztm.waw.pl, và tại Krakow: mpk.krakow.pl).

Chi phí du lịch tiết kiệm ở Krakow trung bình một ngày là 32 USD, bao gồm vé tham quan (4 USD), 3 bữa ăn và đồ uống (14 USD), di chuyển (1 USD), và chỗ ở (13 USD). Chi phí trung bình tại Warszawa thường cao hơn tại Krakow khoảng 10%.

Du lịch bụi đôi khi không có nghĩa là bạn chỉ có cơ hội ở trong các khách sạn nhỏ hoặc nhà khách. Nếu đặt phòng trước tại các khách sạn 3 – 4 sao, bạn có thể được chào giá ưu đãi, thậm chí còn hơn cả các khách sạn chuyên dành cho dân “phượt.”

Ở Ba Lan, bữa ăn quan trọng nhất trong ngày diễn ra vào khoảng 15:00, còn bữa tối thường khá nhẹ nhàng. Bạn nên tránh những điểm du lịch đông đúc nếu muốn thưởng thức đồ ăn ngon với giá cả hợp lý. Địa điểm ẩm thực lý tưởng ở Krakow là Quảng trường Chợ Trung tâm (Main Square Market), còn ở Warszawa là khu Phố Cổ (Old Town).

Krakow – cố đô của di sản thế giới

Krakow chào đón tôi bằng một khung cảnh đẹp như thơ trong màn sương mờ pha với nắng bao phủ dòng sông, những rặng cây và những bãi cỏ đẫm sương. Tôi đi bộ bên bờ sông Vistula (tiếng Ba Lan: Wisła) – sông lớn nhất Ba Lan và lưu vực tiêu nước của biển Baltic. Dãy phố dài với những chiếc tàu điện, những tòa nhà, những thân cây màu xám toát lên vẻ cũ kỹ nhưng đầy ắp hơi thở cuộc sống. Lá vàng bắt đầu phủ lên những thảm cỏ và con đường phía dưới chạy quanh chân Đồi Wawel. Một vùng lá cây màu xanh đang chuyển dần sang màu vàng đỏ bao quanh những khung cửa sổ lâu đài.

Nếu cố đô từng là một trong những trung tâm học thuật, văn hóa, nghệ thuật, và hiện là một trong những trung tâm kinh tế lớn nhất, thì Cung điện hoàng gia cùng với Đồi Wawel là những di tích lịch sử và văn hóa quan trọng bậc nhất Ba Lan. Trong nhiều thế kỷ, đây là nơi ở của các hoàng đế và là biểu tượng của nhà nước Ba Lan. Ngày nay, lâu đài là nơi lưu giữ những tuyệt tác hội họa, điêu khắc, dệt may, bộ sưu tập thảm của vua Sigismund II Augustus, các tác phẩm kim hoàn, gốm, sứ, và đồ nội thất. Giá vé tham quan Cung điện Hoàng gia là 1 – 7 USD, vé tham quan Nhà thờ Wawel là 3.5 USD.

Bữa trưa tại nhà hàng ở khuôn viên của lâu đài tuy không quá xuất sắc, nhưng bù lại, nó cho tôi thêm thời gian để vừa nghỉ ngơi, vừa ngắm nhìn khung cảnh xinh đẹp bừng lên trong nắng. Điểm đến của tôi trong buổi chiều là mỏ muối Wieliczka (wieliczka-saltmine.com).

Mỏ muối mở cửa đón khách từ 08:00 đến 17:00 tất cả các ngày trong tuần, với giá vé phổ thông cho khách nước ngoài là 20 USD. Phương tiện di chuyển hiệu quả nhất là tàu hỏa và xe buýt. Mỗi chuyến tàu hỏa từ nhà ga trung tâm đến nhà ga Wieliczka Rynek Kopalnia kéo dài 22 phút, cứ 30 phút có một chuyến. Từ ga Wieliczka Rynek Kopalnia, bạn chỉ cần đi bộ khoảng 5 phút theo các biển chỉ dẫn trên đường để tới mỏ muối. Ngoài ra, bạn cũng có thể bắt chuyến xe buýt số 304 từ trung tâm mua sắm Galeria Krakowska đến trạm Wieliczka Kopalnia Soli.

Một điều cần lưu ý là hệ thống giao thông công cộng của Ba Lan, đặc biệt ở cách thành phố lớn, thường có nhiều nhân viên soát vé (được gọi là “city police”) hoạt động theo kiểu “vi hành.” Bạn chỉ biết đến họ khi ở trên xe buýt và bỗng thấy có hai người đứng bật dậy và kiểm tra hành khách. Bạn sẽ bị phạt khoảng 60 USD nếu không có vé, không kích hoạt vé, hoặc dùng sai loại vé.

Nằm cách trung tâm Krakow hơn 10km về phía Tây Nam, mỏ muối Wieliczka là một trong những biểu tượng của Ba Lan bởi sự kỳ vỹ và sự thịnh vượng mà nó đem lại cho đất nước này. Tương truyền mỏ muối là món quà hồi môn của vua Béla Đệ tứ (Hungary) cho con gái là công chúa Kinga khi nàng kết hôn với một hoàng thân ở Krakow và Sandomir (Ba Lan) để thắt chặt mối bang giao giữa hai nước láng giềng. Nhờ có nó, Kinga không chỉ giúp Ba Lan thoát khỏi thời kỳ khó khăn mà còn đem lại nhiều ích lợi cho cả hai nước. Khi Kinga qua đời, nàng được Đức Giáo hoàng John Paul II phong Thánh.

Mỏ muối có độ sâu 327m, dài 287km, được xây dựng từ thế kỷ 13 và là một trong những mỏ muối cổ nhất trên thế giới vẫn còn hoạt động. Khách du lịch có thể mua vé tham quan cá nhân hoặc theo đoàn, tất cả đều được phát bản đồ và radio. Sau 378 bậc thang gỗ tưởng như dài bất tận, tôi có mặt ở tầng thứ nhất – độ sâu 64m, bắt đầu cuộc dạo chơi dài 3 cây số cho tới độ sâu 135m dưới lòng đất với cái lạnh 14-16 độ C. Chàng hướng dẫn viên vui tính nói: “Muối mỏ thường có màu xám và trông giống đá granite hơn là màu trắng lấp lánh như chúng ta vẫn nghĩ. Nếu còn nghi ngại, quý vị có thể nếm thử bất cứ thứ gì, kể cả mặt sàn.”

Lần lượt những những tường, trần, sàn, hàng lang, nhà nguyện, tượng điêu khắc, tranh thánh, hồ ngầm, những khán phòng lung linh… hiện diện trong mắt tôi, 100% là muối mỏ! Những thớ gỗ lớn, trải qua nhiều thế kỷ được dùng trong quá trình khai mỏ, khoác lên mình tấm áo muối dầy và mặt chát. Đôi khi muối kết tinh trắng xóa bông xốp và được ví như “súp lơ trắng.” Câu chuyện khai mỏ với không khí say sưa và đầy sống động qua những màn trình diễn laser trên tường muối, âm thanh hầm lò, tiếng xe goòng, tiếng vó ngựa kéo,… trên nền bản nhạc Étude Op. 10, No. 3 cung Mi trưởng của Chopin.

Trở về trung tâm Krakow khi phố đã lên đèn, tôi tự thưởng cho mình bữa tối ngon, bổ, rẻ với kebab và bia tại khu Quảng trường Chợ Trung tâm. Nơi trú chân đầu tiên của tôi ở Ba Lan là một dom khá cũ kỹ nhưng gần khu trung tâm và hội tụ nhiều “phượt tử.”

Warszawa – thủ đô “sống dậy”

Trước khi leo lên chiếc xe buýt Polskibus màu đỏ chói để đi Warszawa, tôi mua một chiếc bagel (tiếng Ba Lan: bajgiel) – loại bánh mỳ đặc biệt của Krakow. Bộ mỳ được nhào nặn thành vòng tròn, luộc qua rồi mới đem nướng. Vì thế, bánh có vỏ giòn thơm nhưng bên trong vẫn dai và đặc. Chiếc bánh trông quá đỗi giản đơn mà mùi thơm của các hạt ngũ cốc đính trên mặt bánh, vị bơ ngậy, và vị muối mặn khiến tôi nhớ mãi.

Chiếc xe trôi qua những chặng đường cao tốc và cả đường dân sinh nơi những trang trại táo đang vào độ thu hoạch trải dài mênh mông. Một người bạn cũ đón tôi ở Warszawa. Thành phố trở thành thủ đô của Ba Lan vào năm 1596. Bước ra từ trong đống đổ nát của thế chiến thứ hai, Warszawa thực sự như trong cuộc chạy đua để sống dậy và lấy lại những gì đã mất. Ngày nay, Warszawa mang dáng vẻ của một thành phố sôi động với những đường phố và quảng trường tấp nập, những cao ốc, khách sạn và nhà hàng sang trọng hiện diện khắp nơi.

Tuy nhiên, khu Phố Cổ là điểm đến thú vị nhất tại Warszawa. Phố Cổ được xây dựng vào thế kỷ 13 bên dòng sông Vistula. Quảng trường Chợ – một trong những góc đẹp nhất của thành phố – ra đời sau đó, được xây dọc theo con đường chính nối Lâu đài Hoàng gia với Phố Mới về phía Bắc. Phố Cổ hiện lên tươi vui và đầy màu sắc với những ngôi nhà mang phong cách Hậu Phục hưng, thành lũy, những cửa hàng kinh doanh đồ truyền thống, các quán cafe và nhà hàng ăn uống tấp nập. Dạo quanh Phố Cổ, người ta dễ dàng bắt gặp những bậc thang đá hiện diện từ thế kỷ 15 dẫn đến bức tường phòng thủ của trung tâm thành phố.

Sức sống và sự sôi động hiện diện ở bất cứ góc nhìn nào. Những vị khách du lịch hân hoan trên những chiếc xe ngựa dạo phố. Chú hề mũi đỏ thổi những chiếc bong bóng dài lấp lánh màu cầu vồng. Ở trung tâm Quảng trường Chợ, một ban nhạc người già đang chơi piano và quảng cáo cho CD vừa in. Đâu đó là một nhóm các cô gái trong bộ váy truyền thống Stroje ludowe luôn sẵn lòng mời du khách tham gia điệu nhảy dân gian Krakowiak.

Một điểm hấp dẫn nữa của khu Phố Cổ là những món ăn tuyệt ngon ở hầu khắp mọi nơi. Bữa chiều muộn với thịt vịt nướng và bò bít-tết với rượu vang ở dãy nhà hàng đông đúc gần khu tường thành thực sự làm thỏa mãn cái bụng đói ngấu của chúng tôi. Trong buổi chiều nhá nhem khi hoàng hôn đã dần tắt hẳn, không gian càng trở nên hấp dẫn giữa ánh đèn và ánh nến lấp lánh bên thành cổ. Thi thoảng, vài chiếc xe cảnh sát lại chạy qua, lẫn trong tiếng động cơ của chiếc sidecar là bản nhạc Étude Op. 10, No. 3 cung Mi trưởng của Chopin.

Tôi dành buổi tối trong trẻo và thanh mát để dạo bộ từ khu Phố Cổ sang khu Phố Mới, để thu nhận đâu đó những đổi thay của Warszawa. Dọc con lộ chính, vài nghệ sỹ đường phố vẫn say sưa chơi những bản nhạc cổ điển với violin hoặc guitar. Sự hòa quyện tuyệt vời của “cũ” và “mới” có lẽ chính là điều làm nên sức cuốn hút của thành phố này.

Châu Âu và Ba Lan đang bước vào những tháng ngày rực rỡ nhất trong năm, bạn đã sẵn sàng để lên đường?

Quỳnh Hương (bài đăng trên tạp chí Vietnam Traveller, xem tại đây)

Comments