Pettson & Findus và mảnh tình duyên tôi

Khi còn là cô sinh viên “ngáo ngơ” của Học viện Báo chí và Tuyên truyền, tôi “để mắt” đến Thụy Điển qua câu chuyện về một nền báo chí cởi mở. Ước mơ du học chưa bao giờ phai nhạt, dẫu rằng chính sách miễn học phí bị xóa bỏ từ năm 2008, còn Đại sứ quán Thụy Điển tại Việt Nam thì suýt đóng cửa năm 2011. Thế rồi tôi – dân báo chí duy nhất hòa mình vào đội quân hùng hậu toàn Ngoại thương, Ngoại ngữ – đã đặt chân đến Thụy Điển với tư cách du học sinh theo diện học bổng nghiên cứu của trường Gothenburg. Rồi tôi trở thành “vợ người ta”.

Ngày hôm nay, mảnh tình duyên Thụy Điển của tôi được dệt thêm những đường nét mới – tôi là dịch giả phiên bản tiếng Việt của bộ sách thiếu nhi nổi tiếng đã gắn bó với rất nhiều thế hệ sinh ra và lớn lên ở Thụy Điển – Pettson & Findus.

Nguồn: huyhoangbook.vn

Nếu có bộ truyện nào mà cả trẻ em và người lớn đều đọc mãi không biết chán thì Pettson & Findus là một ứng viên gần như không có đối thủ. Tuyển tập Pettson & Findus gồm 09 cuốn, được sáng tác và minh họa bởi Sven Nordqvist. Cuốn đầu tiên mang tên Pannkakstårtan (Bánh kếp ga-tô) ra mắt năm 1984. Đến nay, Pettson & Findus đã được dịch ra hơn 55 thứ tiếng và bán được hơn 15 triệu bản trên toàn thế giới. Đây còn là nguồn cảm hứng cho cả sách nấu ăn, sách âm nhạc, phim hoạt hình, trò chơi điện tử, v.v. Không gian dễ thương của cuốn Pettson får julbesök được tái hiện vào dịp Giáng sinh tại cung thiếu nhi Junibacken ở Stockholm.

Một ngày mùa hè, Pettson nhận từ tay bà hàng xóm Andersson một chiếc hộp các-tông hiệu đậu xanh Findus. Trong chiếc hộp ấy có một chú mèo con; cái tên Findus đã ra đời như thế. Kể từ đây, bao câu chuyện vừa đáng yêu, vừa dở khóc dở cười xoay quanh cuộc sống thường ngày của họ bắt đầu. Một ông lão thông thái, hóm hỉnh nhưng đôi khi đãng trí. Một chú mèo mặc chiếc quần yếm kẻ sọc xanh, lém lỉnh, nghịch ngợm mà cũng hết sức tình cảm.

Pettson tháo vát và say mê sáng chế. Findus thích “trồng” thịt viên thay vì khoai tây. Họ sẽ cùng diễn vở kịch “chiếc túi biết đi” để dụ dỗ lũ bò vừa ngu ngốc vừa hiếu kỳ, sẽ dùng nhạc thính phòng để lừa phỉnh gã bò tót chạy xa tít tắp, sẽ chế pháo hoa để đuổi tên cáo chuyên rình bắt trộm gà, sẽ “lên lịch” gáy cho con gà trống “thừa năng lượng”. Findus sẽ vờ đau chân để Pettson phải cùng đi câu cá giải khuây khỏi nỗi buồn mùa thu. Pettson sẽ vờ kiếm cớ chúc ngủ ngon để được thăm Findus khi nó quyết định “ra riêng”. Xung quanh họ là cả một hệ sinh thái những nhân vật phụ, như bầy gà mái vừa “chảnh” vừa thiếu… sâu sắc, hay như hai con chỏ cheo hết sức tào lao mà tốt bụng. Thế giới sống động và hấp dẫn của Pettson & Findus khiến cả những kẻ “đủ lớn” cũng mong mình bé lại.

Mùa thu 2017, qua anh Lâm ở Đại sứ quán Thụy Điển, tôi được gặp chị Hoàn của Huy Hoàng Book nhân dịp chị đi dự hội sách Frankfurt bèn tiện đường “tạt qua” hội sách Gothenburg. Đến quầy sách thiếu nhi, tôi hớn hở giơ lên cuốn Kackel i grönsakslandet (Đại náo vườn rau). Sách vẽ đẹp quá, còn chị Hoàn thì rất yêu mèo. Ít lâu sau, tôi được mời dịch bộ sách này. Trợ thủ lợi hại của tôi chính là ông xã, người có may mắn ra đời trước tôi tận 20 năm và còn là “mọt sách”.

Dự án này giúp tôi hiểu nhiều hơn về ngôn ngữ và văn hóa Thuỵ Điển – nơi mà những điều tưởng chừng xưa cũ vẫn còn được gìn giữ và đổi thay cùng nhịp sống hiện tại. Không cần phải mường tượng để biết thế nào là syrenbersån – góc cà phê nhỏ dưới tán cây tử đinh hương trong vườn nhà Pettson mà ngày hôm nay ta vẫn cùng ngồi fika. Không cần phải xem họa báo để hình dung về ngôi nhà nông thôn màu đỏ với thiết kế cổ điển từ bếp đến phòng đãi khách, từ kho xưởng đến vườn tược. Không cần phải tìm đến phòng tư liệu thư viện để thấy tờ Året Runt mà Pettson hay chơi ô chữ – một trong những tạp chí lâu đời nhất Thụy Điển.

Đầu năm 2018, khi Huy Hoàng Book đề nghị đem sản phẩm này xin tài trợ dịch thuật của Swedish Art Council (10,000 SEK cho mỗi cuốn), tôi đồng ý cho dù không tin lắm vào khả năng thành công. Thật bất ngờ là đã có sáu cuốn được tài trợ, hy vọng ba cuốn còn lại cũng sẽ có may mắn ấy. Ngân sách giải thưởng được sử dụng cho mục đích truyền thông. Với vai trò dịch giả, tôi được Huy Hoàng Book đại diện tặng sách cho 09 trường miền núi mà nhóm Mùa Đông Ấm đang thực hiện dự án xây nhà tắm ấm. Nói như vậy để không ai hiểu lầm rằng tôi… kiếm bộn tiền từ đó.

Từ mùa thu này, bạn đọc Việt Nam có thêm một sản phẩm giải trí nữa. Mỗi cuốn sách ra đời, đằng sau đó là công sức của cả một đội quân. Chưa biết độ thành công là bao nhiêu, nhưng sự ủng hộ của Đại sứ quán Thụy Điển và sự ghi nhận của Swedish Art Council khiến tôi tin rằng bộ sách sẽ có chỗ đứng trong lòng bạn đọc. Dẫu rằng cái tên dịch giả bé xíu xiu trên bìa sách sặc sỡ kia là thứ ít ai nhắc đến thì tôi vẫn tự hào lắm lắm và không thấy sai với bản thân khi có một “niềm vui ké”.

Hương Bergström

Comments

Add a Comment

Your email address will not be published.

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.